Wanneer betaal je 6% btw op schilderwerken?

De voorwaarden voor 6% btw

Het verlaagd btw-tarief van 6% is bedoeld voor renovatie van bestaande woningen en geldt onder een aantal concrete voorwaarden. Aan al deze voorwaarden moet voldaan zijn, anders is 21% van toepassing.

De voorwaarden zijn niet nieuw, maar worden wel regelmatig verkeerd begrepen. Zo denken sommige eigenaars dat de leeftijd van de bewoner telt, terwijl het uitsluitend om de leeftijd van het gebouw zelf gaat, gerekend vanaf de eerste ingebruikname zoals gekend bij het kadaster.

Ook het onderscheid tussen 'renovatie' en 'nieuwbouw' is soms minder duidelijk dan het lijkt. Een volledige herinrichting van een verdieping, met nieuwe binnenmuren en een nieuwe indeling, valt nog steeds onder renovatie zolang de bestaande buitenmuren en het dak grotendeels behouden blijven. Bij twijfel over grote verbouwingen wordt dit best vooraf met een architect of de aannemer afgestemd.

• Officiële voorwaarden verlaagd btw-tarief, FOD Financiën

Wanneer geldt 21% btw

Bij nieuwbouw, bij een woning die nog geen tien jaar oud is, of bij een pand dat hoofdzakelijk professioneel gebruikt wordt, geldt het normale tarief van 21%. Ook bij een tweede verblijf dat niet als hoofdverblijfplaats dient, kan de situatie afwijken, en wordt best vooraf nagekeken.

Ook gemengd gebruik speelt mee. Bij een woning met een winkel of praktijkruimte op het gelijkvloers en een privéwoonst erboven, wordt het tarief soms opgesplitst per ruimte: 6% voor het privégedeelte, 21% voor het beroepsgedeelte. Dat vraagt een correcte opsplitsing op de offerte en de factuur, iets wat we vooraf met de klant bekijken.

Ook bij een woning die recent grondig verbouwd werd, kan het voorkomen dat delen ervan als 'nieuw' beschouwd worden voor de btw, bijvoorbeeld bij een sloop-en-heropbouwproject. In dat geval telt niet de oorspronkelijke bouwdatum, maar de datum van de heropbouw.

• Muren schilderen

Hoe bewijs je de leeftijd van de woning

Als klant onderteken je een verklaring op de factuur waarin je bevestigt dat de woning ouder is dan tien jaar en aan de voorwaarden voldoet. Bij twijfel kan de leeftijd nagegaan worden via het kadaster of de bouwvergunning van de gemeente.

In de praktijk volstaat die ondertekende verklaring meestal, en wordt er zelden bijkomend bewijs gevraagd door de administratie. Toch bewaren wij als aannemer de gegevens van elke factuur, zodat bij een eventuele controle alles duidelijk terug te vinden is.

Twijfel je zelf over de exacte bouwdatum, bijvoorbeeld bij een woning die in fases werd uitgebreid? Dan telt de datum van de eerste ingebruikname van het oudste deel van de woning, niet van een latere aanbouw. Bij grote uitbreidingen kan het zinvol zijn dit specifiek na te vragen bij de gemeente.

Wat betekent dit in de praktijk voor de prijs

Het verschil tussen 6% en 21% is aanzienlijk. Op een factuur van 2.000 euro exclusief btw betaal je bij 6% een meerprijs van 120 euro, terwijl dat bij 21% oploopt tot 420 euro. Dat is een verschil van 300 euro op eenzelfde werf, enkel door het toepasselijke tarief.

Bij grotere werven, zoals een volledige gevel of een hele woning binnen en buiten, loopt dat verschil nog verder op. Op een factuur van 6.000 euro exclusief btw betekent het onderscheid tussen beide tarieven al snel 900 euro. Daarom is het de moeite om vooraf zeker te zijn van het juiste tarief, in plaats van dit achteraf te moeten rechtzetten.

Let wel op: een foutief toegepast tarief van 6% terwijl 21% van toepassing was, kan bij controle rechtgezet worden, met een bijbetaling en mogelijk een boete tot gevolg. Daarom vragen wij altijd uitdrukkelijk naar de leeftijd en het gebruik van de woning voor we een offerte opmaken.

• Gevel laten schilderen

Geldt dit voor alle soorten schilderwerk

Ja, het verlaagd tarief geldt voor zowel binnen- als buitenschilderwerk, inclusief gevelwerken, behangwerken en kleinere herstellingen, zolang de woning en het gebruik aan de voorwaarden voldoen. Het maakt voor het tarief geen verschil of het om één kamer of een volledige woning gaat.

Ook plaatsingskosten van bijkomend materiaal, zoals een nieuwe plint of sierlijst die als onderdeel van het schilderwerk meegeplaatst wordt, vallen doorgaans onder hetzelfde tarief als het schilderwerk zelf, op voorwaarde dat het op dezelfde factuur en voor dezelfde woning staat.

Veelgemaakte vergissingen bij het verlaagd tarief

Een vaak voorkomende vergissing is ervan uitgaan dat het tarief automatisch geldt zodra je in een oudere buurt woont, terwijl elke woning apart beoordeeld wordt op haar eigen bouwdatum. Twee identieke huizen naast elkaar kunnen dus een verschillend tarief hebben als het ene tien jaar later gebouwd werd dan het andere.

Een tweede vergissing is denken dat het tarief afhangt van wie de factuur betaalt. Het gaat niet om wie betaalt, maar om wie de woning bewoont en gebruikt. Een woning die verhuurd wordt aan een gezin dat er permanent woont, komt nog steeds in aanmerking, terwijl een woning die als tweede verblijf leegstaat, dat vaak niet doet.

Tot slot wordt soms vergeten dat het tarief per factuur beoordeeld wordt op basis van de daadwerkelijke situatie op dat moment. Verandert het gebruik van de woning tijdens een langlopend project, bijvoorbeeld door verkoop aan een vennootschap, dan kan het toepasselijke tarief wijzigen voor de resterende facturen.